Spektakularna kariera retinolu zaczęła się tak naprawdę w 1971 roku, kiedy dr Albert M. Kligman, słynny amerykański dermatolog z Uniwersytetu Pensylwanii, odkrył tretinoinę (kwas retinowy) do leczenia trądziku. Retin-A wprowadzony na rynek przez koncern Johnson & Johnson, okazał się niezwykle skutecznym lekiem na trądzik, który do dzisiaj stosują najlepsi dermatolodzy na świecie (w Polsce jest niedostepny). Kiedy starsi pacjenci dr Kligmana, którym przepisano Retin-A, zauważyli, że ich skóra stała się gładsza, przebarwienia jaśniejsze, a zmarszczki płytsze i mniej widoczne, stało się jasne, że skutkiem ubocznym stosowania kwasu retinowego jest wyraźne odmłodzenie skóry. W kosmetykach najczęściej producenci umieszczają retinol, który jest prekursorem kwasu retinowego, co oznacza, że ​​po nałożeniu na skórę jest on metabolizowany do kwasu retinowego. Retinol okazał się zdecydowanie mniej drażniący dla skóry niż tretinoina, choć w dużej mierze zależy to oczywiście od jego stężenia. W prawdzie krem ​​na noc z retinolem nie wygładzi zmarszczek w takim tempie jak retinoid na receptę, to przy regularnym stosowaniu na pewno zauważysz poprawę wyglądu skóry, która wynika z przyspieszonej produkcji kolagenu. Jednak, żeby tak się stało warto nakładać go w prawidłowy sposób, szczególnie, że przez lata pojawiło się wiele mitów na temat jego stosowania, które nie mają tak naprawdę podstaw naukowych.

1. Retinoidy złuszczają skórę.
Retinol nie posiada zdolności zrywania wiązań utrzymujących martwe komórki skóry na jej powierzchni. Retinol jest przeciwutleniaczem i składnikiem o działaniu regenerującym, który może wpływać na dojrzewanie komórek skóry. W efekcie sprawia, że skóra staje się gładsza i lepiej napięta. I choć retinol może powodować u niektórych osób przejściową reakcję łuszczenia, to jest to raczej efekt uboczny jego stosowania, którego nie należy mylić z typowym złuszczaniem kwasami AHA i BHA. Jeśli dodatkowo w trakcie stosowania retinoidów pojawia się rumień, to prawdopodobnie oznacza, że kosmetyk, który stosujesz jest po prostu za mocny lub nakładasz go zbyt często. W takim wypadku warto poszukać odpowiednika o niższym stężeniu retinolu lub używać go rzadziej, na przykład 2-3 razy w tygodniu.

2. Retinol można stosować tylko na noc.
Tak naprawdę retinol sam w sobie sobie nie jest fototoksyczny i z powodzeniem możesz go nakładać rano, o ile oczywiście stosujesz krem ​​ochronny z SPF. Pamiętaj: retinol działa odmładzająco, ale to filtry przeciwsłoneczne są najważniejszym elementem pielęgnacji anti-aging, chroniącym skórę przed pojawieniem się zmarszczek i przebarwień oraz utratą jędrności. Oczywiście pozostaje jeszcze kwestia stabilności, bo cząsteczka retinolu w kontakcie ze światłem i powietrzem szybko się utlenia. Ale to rozważania czysto teoretyczne, bo przecież ten sam problem dotyczy kosmetyków z kwasem askorbinowym, które zaleca się stosować w ciągu dnia.
  
3. Nie należy łączyć retinoidów z witaminą C.
To nieprawda. Nie tylko połączenie kwasu askorbinowego i retinolu okazuje się skuteczne, ale dzięki temu oba te składniki doskonale się uzupełniają, chroniąc skórę przed szkodliwym działaniem wolnych rodników. Nieuzasadniona obawa przed połączeniem tych składników opiera się na błędnej wiedzy na temat pH i kwasowości. Kwas askorbinowy wymaga niskiego pH, aby zachować swoją stabiność, ale wiadomo już, że kwasowość nie dezaktywuje retinolu. Co więcej, badania naukowe wykazały, że witamina C stabilizując cząsteczkę retinolu, zwiększa skuteczność jego działania! 

4. Retinolu nie należy nakładać pod oczy.
Wprost przeciwnie. Właśnie dlatego, że skóra w tej okolicy starzeje się w pierwszej kolejności i pojawiają się na niej utrwalone zmarszczki mimiczne, trzeba nakładać kosmetyki z retinoidami pod oczy. Pamiętaj tylko, że skóra w tym miejscu jest niezwykle cienka i delikatna, dlatego aby uniknąć podrażnień wybieraj kosmetyki z niewielkim stężeniem retinolu i dodatkowo nawilżaj skórę.

5. Nie łączy się kosmetyków z retinolem z peelingami chemicznymi.
Nie ma dowodów na to, że alfa lub beta hydroksykwasy wpływają negatywnie na skuteczność retinolu, gdy są stosowane w tym samym czasie. Jest dokładnie odwrotnie. Okazuje się, że łączenie kosmetyków z retinolem z AHA lub BHA nie tylko zwiększa korzyści ze stosowania każdego z nich, ale dodatkowo kwasy, usuwając martwy naskórek ułatwiają cząsteczkom retinolu przenikanie przez warstwę rogową do odpowiednich receptorów na komórkach skóry. 

6. Retinol można nakładać tylko na suchą skórę.
To częsta wskazówka dotycząca stosowania kosmetyków z retinolem. Wynika ona z prostego faktu, że aplikowanie retinolu na wilgotną twarz może nieco zwiększać jego przenikanie przez naskórek i tym samym mocniej drażnić skórę. Ma to szczególne znaczenie w przpadku cery wrażliwej lub naczynkowej. W takiej sytuacji, na wszelki wypadek, nakładaj retinol po dokładnym osuszeniu skóry.

7. Retinoidy działają szybko i skutecznie.
Retinol rzeczywiście odmładza skórę, ale nie dzieje się to z dnia na dzień. Większość badań opisujących skuteczność działania retinoidów trwało co najmniej 12 tygodni, dlatego dopiero po takim czasie możesz spodziewać się widocznych efektów poprawy wyglądu skóry. Nie wcześniej. Stąd pojawiające się w internecie opinie o kosmetykach, które zmieniły wygląd skóry w ciągu 48 godzin są nieprawdziwe albo nie dotyczą działania retinolu tylko innych składników, które szybko poprawiły wygląd skóry.

Tekst Tomek Kocewiak