Ashwagandha (łac. Withania somnifera), inaczej zwana witanią ospałą lub żeń-szeniem indyjskim to jedno z najważniejszych ziół w Ajurwedzie, tradycyjnej medycynie alternatywnej opartej na hinduskich zasadach naturalnego uzdrawiania. Mieszkańcy Indii od tysięcy lat używali ashwagandhy, aby złagodzić objawy stresu, zwiększyć poziom energii oraz poprawić koncentrację. W dzisiejszych czasach ekstrakty z korzenia lub liści tej rośliny stosuje się między innymi w celu zmniejszenia objawów stresu, poprawy wytrzymałości fizycznej oraz poprawy jakości snu. Ashwagandha jest uznawana za suplement stosunkowo bezpieczny dla większości ludzi, choć efekty jego długoterminowego stosowania nie są znane.

1. Zmniejsza stres.
Ashwagandha należy do grupy adaptogenów i pomaga organizmowi radzić sobie ze stresem. Kilka badań wykazało, że suplementy zawierające wyciąg z witanii ospałej zmniejszają uczucie niepokoju. W badaniu z udziałem 58 uczestników, osoby przyjmujące 250 lub 600 mg ekstraktu z ashwagandhy przez 8 tygodni, potwierdziły zmniejszenie odczuwanego stresu i zaobserwowano u nich spadek poziomu kortyzolu, hormonu stresu, w porównaniu z osobami, które przyjmowały placebo. Co więcej, uczestnicy, którzy przyjmowali suplementy z ashwagandhą, doświadczyli znacznej poprawy jakości snu

2. Poprawia wytrzymałość i kondycję fizyczną.
Badania wykazały, że ashwagandha ma korzystny wpływ na wyniki osiągane przez sportowców wyczynowych. Analiza wyników 12 badań z udziałem mężczyzn i kobiet przyjmujących ashwagandhę w dawkach od 120 mg do 1250 mg dziennie, sugerują, że może ona poprawiać wytrzymałość fizyczną, w tym siłę i zużycie tlenu podczas ćwiczeń. Dodatkowo ashwagandha pomaga zwiększać masę siłę mięśni.

3. Podnosi testosteron u mężczyzn.
Ashwagandha korzystnie wpływa na męską płodność i zwiększają poziom testosteronu. W jednym z badań, 43 mężczyzn z nadwagą w wieku 40-70 lat, odczuwających lekkie zmęczenie, przyjmowało tabletki zawierające ekstrakt z ashwagandhy lub placebo codziennie przez 8 tygodni. Po tym czasie u badanych zaobserwowano wzrost o 18 proc. DHEA, hormonu płciowego zaangażowanego w produkcję testosteronu. Uczestnicy, którzy przyjmowali ekstrakt z witanii ospałej, mieli również o 14,7 proc. większy poziom testosteronu we krwi, niż ci, którzy przyjmowali placebo. 

4. Obniża poziom cukru we krwi.
Żeń-szeń indyjski może przynosić pewne korzyści osobom z cukrzycą lub wysokim poziomem cukru we krwi. Przegląd 24 badań, w tym 5 badań klinicznych z udziałem osób z cukrzycą, wykazał, że stosowanie ashwagandhy znacznie zmniejszyło stężenie cukru we krwi, poziom insuliny i lipidów we krwi, a także ilość markerów stresu oksydacyjnego. Naukowcy przypuszczają, że niektóre związki chemiczne zawarte w ashwagandha, zwłaszcza witaferyna, ma silne działanie przeciwcukrzycowe.

5. Zmniejsza stany zapalne.
Ashwagandha zawiera związki chemiczne o działaniu przeciwzapalnym. W badaniu z 2008 roku dorośli zmagający się z objawami przewlekłego stresu przyjmowali ekstrakt z ashwagandhy przez 60 dni. W rezultacie uzyskali znaczne zmniejszenie białka C-reaktywnego — markera stanu zapalnego — w porównaniu z osobami przyjmującymi placebo. W innym badaniu naukowcy podawali osobom zakażonym wirusem COVID-19 lek ajurwedyjski zawierający 0,5 grama ashwagandhy z dodatkiem innych ziół, dwa razy dziennie przez 7 dni. Po tym czasie zauważono u nich spadek poziom markerów zapalnych CRP w porównaniu z grupą kontrolna przyjmującą placebo.

6. Usprawnia funkcjonowanie mózgu i wzmacnia pamięć.
Przyjmowanie ashwagandhy może korzystnie wpływać na pracę mózgu, także u osób starszych z łagodnym upośledzeniem funkcji poznawczych i pacjentów chorych na schizofrenię. Badanie z udziałem 50 osób dorosłych wykazało, że przyjmowanie 600 mg ekstraktu ashwagandha dziennie przez 8 tygodni doprowadziło do znacznej poprawy pamięci natychmiastowej i ogólnej oraz szybkości przetwarzania informacji.

7. Poprawia jakość snu.
Badanie z udziałem 50 osób w wieku 65-80 lat wykazało, że przyjmowanie 600 mg korzenia ashwagandha dziennie przez 12 tygodni znacznie ułatwiło zasypianie, poprawiło jakość snu oraz zwiekszyło funkcje umysłowe zaraz po przebudzeniu. Dodatkowo ashwagandha miała niewielki, ale znacząco pozytywny wpływ na ogólną jakość i głebokość snu. Naukowcy odnotowali, że wyniki te były bardziej wyraźne u osób cierpiących na bezsenność oraz u tych, które przyjmowały ponad 600 mg dziennie przez 8 tygodni lub dłużej.